click here to go to the homepage
England flagClick here for the English translation
Jump to Content

Sefyllfa gyfreithiol

Bu defnyddio cerbydau modur (y cyfeirir atynt yn y gyfraith fel ‘cerbydau a yrrir yn fecanyddol’) yn destun llawer o ddadlau ffyrnig a ysgogwyd gan basio deddfwriaeth – Deddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000 a Deddf Amgylchedd Naturiol a Chymunedau Gwledig 2006. Felly beth yw sefyllfa’r gyfraith ar hyn o bryd mewn perthynas â defnyddio ‘cerbydau a yrrir yn fecanyddol’ (MPV) yng nghefn gwlad? Mae’r Cwestiynau a’r Atebion isod yn gysylltiedig â deddfwriaeth yng Nghymru a Lloegr. Fel arfer bydd deddfwriaeth ffyrdd yr un fath yn yr Alban ond mae deddfau Hawliau Tramwy yn gwahaniaethu.

SYLWCH: Canllawiau’n unig yw cynnwys yr Atodiad hwn ac nid ydynt yn gyfystyr â datganiad na dadansoddiad terfynol o’r gyfraith. Dylai unrhyw un sy’n ceisio dibynnu ar y ddeddfwriaeth berthnasol holi am gyngor cyfreithiol annibynnol.

Lle mae gan y cyhoedd hawl gyfreithiol i yrru MPV?

O ran hawliau tramwy cyhoeddus, dim ond ar Gilffyrdd sy’n Agored i Bob Traffig y mae hawliau cerbydol cyhoeddus ar gael; (cyfeirir at y rhain fel arfer fel ‘cilffyrdd’ neu ‘BOATs’)

Beth yw cilffordd?

Mae’n fath arbennig o hawl tramwy cyhoeddus. Mae gan fodurwyr hawl i’w defnyddio, er mai cerddwyr, marchogwyr ceffylau a beicwyr sy’n defnyddio cilffyrdd sy’n agored i bob traffig fwyaf fel arfer. Rhaid i gilffordd gael ei defnyddio, neu raid iddi fod yn debygol o gael ei defnyddio, gan gerddwyr a marchogwyr ceffylau yn bennaf i fod yn gymwys i’w hychwanegu at y map diffiniol fel cilffordd sy’n agored i bob traffig.

Sut ydw i’n gwybod pa hawliau tramwy cyhoeddus sy’n Gilffyrdd sy’n Agored i Bob Traffig?

Ar y safle: dan a27 Deddf Cefn Gwlad 1968, mae’n ofynnol i’r awdurdod priffyrdd lleol (yr awdurdod priffyrdd lleol fel arfer) godi arwydd lle bo llwybr cyhoeddus yn ymuno â phriffordd wedi’i metelu yn nodi statws y ffordd a’r cyfeiriad y mae’n ei ddilyn.

Ar fapiau OS: dangosir cilffyrdd fel cyfres o +++++/+++++ ond sylwch nad yw mapiau OS yn gyfreithiol-derfynol.

Diffiniad cyfreithiol: Yr unig gofnod cyfreithiol-derfynol yw’r Map a’r Datganiad Diffiniol, a gedwir ac a gynhelir gan yr awdurdod arolygu (yr awdurdod arolygu) yn yr ardal. OND – efallai na fydd y Map Diffiniol yn dangos y safle’n fanwl gywir (gweler ‘A all cilffyrdd newydd ddod i fodolaeth?’).

A all cilffyrdd newydd ddod i fodolaeth?

Mae angen gwahaniaethu rhwng cilffordd sy’n dod i fodolaeth (h.y. creu cilffordd newydd) a chilffordd sydd eisoes yn bodoli ac a gofnodwyd ar y Map Diffiniol.

Gall hawl tramwy cyhoeddus ddod i fodolaeth drwy gael ei gyflwyno’n benodol felly gan y tirfeddiannwr ac i’r llwybr ddatblygu’n un sy’n bodoli, rhaid dangos ei fod yn cael ei ‘dderbyn’ gan y cyhoedd.

Nid yw hawliau MPV sydd eisoes yn bodoli wedi cael eu dileu ar lwybr:

Beth am lonydd gwyrdd?

Nid oes gan lonydd gwyrdd unrhyw statws cyfreithiol; term disgrifiadol yn unig ydyw. Os yw ffordd yn cael ei galw’n lôn werdd, yna ni allwch ddod i unrhyw gasgliad am fodolaeth hawliau cyhoeddus i yrru MPV ar ei hyd, neu i’r gwrthwyneb.

Beth yw Ffyrdd Sirol Annosbarthedig?

Ystyrir ffyrdd a enwir yn ‘A’, ‘B’ neu ‘C’ gan yr awdurdod priffyrdd yn ffyrdd wedi’u dosbarthu - ystyrir eraill yn rhai annosbarthedig, ac weithiau rhoddir cyfeirnod yn dechrau â’r llythyren ‘U’ iddynt. Mae’r term ‘ffordd sirol annosbarthedig’ (UCR) yn golygu (ar lafar gwlad) ffordd annosbarthedig y mae’n ofynnol i’r cyngor sir ei chynnal a’i chadw. Gall fod ag wyneb neu heb wyneb a gall gario hawliau cerbydol cyhoeddus neu beidio. Nid oes ystyr cyfreithiol manwl gywir i’r term erbyn hyn.

Beth yw RUPPs?

Ystyr RUPP yw Ffordd a Defnyddir fel Llwybr Cyhoeddus (“Road Used as Public Path”). Defnyddiwyd y term am hawliau tramwy cyhoeddus â statws aneglur yn ystod cyfnod o ailddosbarthu. Tra’n disgwyl i gael eu hilddosbarthu, caniatawyd i’r cyhoedd yrru MPVs ar eu hyd. Fodd bynnag, yn dilyn cyflwyno a47 Deddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 2000 troswyd pob RUPP nad oeddent, yr adeg honno, yn y broses o gael eu hailddosbarthu, yn gilffyrdd cyfyngedig (h.y. mae gan y cyhoedd hawl i’w defnyddio ar droed, ar gefn ceffyl ac i yrru cerbydau di-beiriant ar eu hyd). Bydd unrhyw RUPP sydd yn y broses o gael ei hailddosbarthu yn derbyn y statws a bennir gan y broses honno.

A yw “rheolau’r ffordd fawr” yn berthnasol i gerbydau ar gilffyrdd?

Ydynt. Er mwyn gyrru cerbyd ar gilffordd, mae angen cydymffurfio â holl ddeddfwriaeth berthnasol traffig ar briffyrdd a ffyrdd. Er enghraifft:

A oes amgylchiadau pan ellir gyrru MPV ac eithrio ar gilffordd neu ffordd?

Oes, dan nifer o amgylchiadau. Y ddeddf berthnasol yw a34 Deddf Traffig y Ffyrdd 1988, sy’n datgan fel a ganlyn: “Yn amodol ar ddarpariaethau’r adran hon, os yw person yn gyrru cerbyd a yrrir yn fecanyddol heb awdurdod cyfreithlon —

Ond, mae a34 yn mynd ymlaen i ddatgan fel a ganlyn:

“Nid yw’n drosedd dan yr adran hon i yrru cerbyd a yrrir yn fecanyddol ar unrhyw dir o fewn pymtheg llath i ffordd, sy’n ffordd y gellir gyrru cerbyd modur yn gyfreithlon arni, i ddiben parcio’r cerbyd ar y tir hwnnw yn unig.”

a

“Ni fydd unigolyn yn cael ei ddyfarnu’n euog o drosedd dan yr adran hon mewn perthynas â cherbyd os yw’r llys yn fodlon ei fod yn profi ei fod yn cael ei yrru’n groes i’r adran hon i ddiben achub bywyd neu ddiffodd tân neu ymateb i unrhyw argyfwng tebyg.”

Fel yr awgrymir yn y Ddeddf, gellir gyrru MPV ar dir neu drywydd gydag awdurdod cyfreithlon. Er enghraifft, mae rhywun sy’n dosbarthu’r post neu’n gyrru ar dir â chydsyniad y tirfeddiannwr yn gwneud hynny gydag awdurdod cyfreithlon ac nid yw’n cyflawni tramgwydd.

Dylid nodi hefyd nad yw ‘cerbyd claf’ yn cael ei ystyried, i ddibenion Deddf Traffig y Ffyrdd 1988 a34, fel MPV (yn rhinwedd a20 Deddf Cleifion Cronig a Phersonau Anabl 1970). Mae darpariaeth debyg yn y Ddeddf CGHT 2000 yn rhyddhau cerbydau cleifion o’r cyfyngiad cyffredinol a nodwyd yn Atodlen 2, cymal 1(a).


Ond beth yw MPV?

Yn fras, ‘cerbyd a yrrir yn fecanyddol’ yw un sydd â modd mecanyddol o yriad ac y mae’r term yn cynnwys cerbydau modur na chawsant eu bwriadu na’u haddasu i’w defnyddio ar ffyrdd cyhoeddus, yn ogystal â cherbydau modur a fwriadwyd i’r diben hwnnw.

Mae Deddf yr Amgylchedd Naturiol a Chymunedau Gwledig (NERC) 2006 yn nodi nad yw MPV yn cynnwys cerbyd sy’n dod o dan adran 189(1)(c) Deddf Traffig y Ffyrdd 1988 (beiciau pedal a gynorthwyir yn drydanol). Fodd bynnag, mae rhywfaint o ansicrwydd ynghylch statws ‘mini-moto’ a pheiriannau tebyg, gan na ellir cofrestru’r rhain fel cerbydau.


A alla’i stopio gyrrwr MPV?

Dim ond plismon mewn iwnifform all fynnu bod gyrrwr yn stopio. Wrth gwrs, fe allwch bob amser OFYN i rywun i stopio.


A all yr heddlu gipio cerbyd?

Gall. Mae dwy ddarpariaeth sy’n berthnasol:

Dan a59 Deddf Diwygio’r Heddlu 2002, “

(1) Lle bo gan gwnstabl mewn iwnifform sail resymol dros gredu bod cerbyd modur yn cael ei ddefnyddio ar unrhyw achlysur mewn modd sy’n -

bydd ganddo’r pwerau a amlinellir yn isadran (3).

(3) Mae’r pwerau hynny fel a ganlyn-

Fodd bynnag, yn ôl y ddeddf mae’n ofynnol bod “(a) ef [yr heddwas] wedi rhybuddio’r person yr ymddengys iddo mai ef yw’r person y mae ei ddefnydd yn dod o dan isadran (1) y bydd yn ei gipio, os yw’n parhau i’w ddefnyddio neu os yw hyn yn digwydd eto; a (b) os yw’n ymddangos iddo ef fod y defnydd wedi parhau neu wedi’i ailadrodd wedi’r rhybudd.”

O dan a165 Deddf Traffig y Ffyrdd 1988, gall heddwas gipio cerbyd nad yw wedi ei yswirio, dan rai amgylchiadau.

A oes modd atal MPV ar gilffordd?

Mae Deddf Rheoli Traffig y Ffyrdd 1984 (a’r rheoliadau cysylltiedig) yn rhoi pwer i awdurdodau traffig lunio Gorchymyn RheoleiddioTraffig (TRO) sy’n cyfyngu ar rai categorïau o ddefnyddwyr, fel y rhai hynny sy’n gyrru MPVs. Estynnodd NERC 2006 (a72) y pwerau hyn i gynnwys Awdurdodau Parciau Cenedlaethol. Estynnwyd y dibenion y gellir cyflwyno TROs dan y Ddeddf CGHT 2000 (a66).

Gellir gosod TRO ar sail y canlynol:

A oes modd gyrru dros gilffyrdd dan unrhyw amgylchiadau?

Na. Gellir atal neu gyfyngu ar y defnydd:

Bookmark this page with:

Delicious Digg

|
Cliciwch yma i fynd i dudalen Beiciau modur